Το Καρναβάλι της Μπαρρανκίγια: Ένα ζωντανό κομμάτι του Άυλου Πολιτισμού της Κολομβίας

Quien lo Vive, es quien lo Goza (Εκείνοι που ζουν είναι εκείνοι που το απολαυάνουν )

Στην Μπαρρανκίγια της Κολομβίας πραγματοποιείται κάθε χρόνο το καθιερωμένο τετραήμερο Καρναβάλι «Carnaval de Barranquilla» που αποτελεί μια συλλογική φολκλορική γιορτή της πόλης. Οι κάτοικοι της Μπαρρανκίγια συμμετέχουν με ιεροτελεστία στην φιέστα του καρναβαλιού για να εξυμνήσουν μέσω των εορταστικών δρώμενων, τις χαρές και τις απολαύσεις της Ζωής.

Μια σειρά από γιορταστικές εκδηλώσεις λαμβάνουν χώρα πριν από την επίσημη έναρξη, με πιο χαρακτηριστική την παρέλαση «La Guacherna» που πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια της νύχτας. Στην εορταστική τελετή συμμετέχουν ευφάνταστες μεταμφιέσεις που διακρίνονται για την ποικιλομορφία, την ζωντάνια και τα φανταχτερά χρώματά τους.

Ο εορτασμός του Καρναβαλιού ξεκινάει το Σάββατο πριν από την Τετάρτη των Τεφρών (Ash Wednesday) με την «Μάχη των Λουλουδιών» (Batalla de Flores). Κατά την διάρκεια της πολύωρης παρέλασης συμμετέχουν άρματα, χορευτικά συγκροτήματα, μουσικοί, καρναβαλιστές, και ομάδες με στολές. Την Κυριακή πραγματοποιείται η «Μεγάλη Παρέλαση» στην οποία λαμβάνουν μέρος κυρίως καρναβαλιστές, ενώ την Δευτέρα διεξάγεται ο μουσικός διαγωνισμός, η «Ορχήστρα του Φεστιβάλ», ο οποίος προσελκύει κάθε χρόνο συγκροτήματα της Καραϊβικής και της Λάτιν μουσικής. Το καρναβάλι ολοκληρώνεται την Τρίτη με την συμβολική ταφή του Joselito Carvajal, η οποία σηματοδοτεί και την αρχή των προετοιμασιών για τον εορτασμό του επόμενου καρναβαλιού.

Σημαντική πτυχή των καρναβαλικών δρώμενων αποτελούν οι παραδοσιακοί χοροί και οι ενδυμασίες, οι οποίες αναδεικνύουν την ποικιλομορφία του λαϊκού πολιτισμού της Μπαρρανκίγια. Οι περισσότεροι χοροί έλκουν την καταγωγή τους από την αφρικανική και ισπανική παράδοση, οι οποίες μεταδοθήκαν στους ντόπιους κατοίκους από την έλευση των Ισπανών αποίκων και των Αφρικανών δουλοπαροίκων στις νότιες ακτές της καραϊβικής.

Ο χοροί «La Cumbia» και «El Garabato» δημιουργήθηκαν από τον γηγενή πληθυσμό της Κολομβίας, ωστόσο με την πάροδο των χρόνων δέχτηκαν την επίδραση των Ισπανών και των Αφρικανών και ενσωμάτωσαν νέες κινήσεις, καθώς και καινούργια μουσικά όργανα. Μεταξύ των πιο γνωστών χορών είναι οι «La Cumbia», «El Garabato», «El Son De Negro».

Ο «La Cumbia», είναι ιδιαίτερα δημοφιλής χορός στις χώρες της Νότιας Αμερικής. Τα κοστούμια των χορευτών διακρίνονται για τα όμορφα και περίτεχνα σχέδια τους. Οι γυναίκες συνήθως φορούν εντυπωσιακές πολυεπίπεδες φούστες έχοντας ως βασικό χρώμα το λευκό, και διακοσμούν τα μαλλιά τους με λουλούδια. Οι άντρες αρχικά φορούσαν άσπρα κοστούμια με χαρακτηριστικό αξεσουάρ το κόκκινο μαντήλι. Με την πάροδο του χρόνου τα κοστούμια έγιναν πολύχρωμα με βασικό χρώμα το κόκκινο.

Ο χορός «El Garabato» αντικατοπτρίζει την αντιπαράθεση της ζωής με τον θάνατο. Τα περίτεχνα κοστούμια των χορευτών φέρουν τα χρώματα της σημαίας της Μπαρρανκίγια. Οι γυναίκες φορούν μαύρες μακριές φούστες με βολάν στο κάτω μέρος τους με τα χρώματα της σημαίας, και τοποθετούν στα μαλλιά τους στολίδια από λουλούδια. Οι άντρες φορούν μαύρα παντελόνια μέχρι το γόνατο και ψηλές άσπρες κάλτσες. Το κοστούμι συνδυάζεται με κόκκινο παλτό που είναι διακοσμημένο με πούλιες και με λευκό καπέλο που είναι στολισμένο με κορδέλες στα χρώματα της σημαίας τους.

Ο χορός «El Son De Negro» έχει έντονα αφρικανικά στοιχεία και προσδίδει μια ευχάριστη και σατυρική χροιά στα δρώμενα. Οι ξέφρενές κινήσεις και οι αστείες εκφράσεις των χορευτών είχαν ως στόχο να κοροϊδέψουν τους Ισπανούς διακινητές των δούλων. Χορεύονταν κατά βάση από μαύρους άνδρες που ήταν ντυμένοι με μαύρες βερμούδες. Όσοι χορευτές δεν είναι μαύροι, βάφουν τα σώματα τους με μαύρο. Άλλα χρώματα υπάρχουν μόνο στα ψάθινα καπέλα των κοστουμιών που είναι διακοσμημένα με λουλούδια. Άλλοι δημοφιλείς χοροί που παρουσιάζονται στο Καρναβάλι είναι οι «El Congo», «El Mapalé», «El Paloteo», «El Gusano» κ.ά.

Το Καρναβάλι της Μπαρρανκίγια αφηγείται με ένα ευχάριστο και θεαματικό τρόπο το πολιτιστικό παρελθόν της Κολομβίας. Η παραδοσιακή μουσική, τα έθιμα και οι χοροί με τα περίτεχνα κοστούμια μεταβιβάζονται από γενιά σε γενιά, εξελίσσονται συν τω χρόνω, και ενδυναμώνουν την πολιτισμική ταυτότητα του τόπου.

Το κράτος της Κολομβίας ανακήρυξε το καρναβάλι της Μπαρρανκίγια ένα αριστούργημα της Εθνικής Πολιτιστικής Κληρονομίας της χώρας, και το 2003 η UNESCO το αναγνώρισε ως ένα εξαίρετο έργο της προφορικής και άυλης παγκόσμιας πολιτισμικής κληρονομιάς.

Φωτογραφίες @JoelDuncanPhotography joelduncanphotography.com

Carnaval de Barranquilla 2016 facebook.com/JoelDuncanPhotography