Μουσείο Ασιατικής Τέχνης της Κέρκυρας

Το Μουσείο Ασιατικής Τέχνης της Κέρκυρας διαθέτει μια μοναδική συλλογή έργων της Άπω Ανατολής, της ΝΑ και Κεντρικής Ασίας, που παραχώρησαν στο κράτος σημαντικοί συλλέκτες, όπως ο Γρηγόριος Μάνος, ο Νικόλαος Χατζηβασιλείου, ο Χαρίλαος Χιωτάκης, ο Γιάννης Σαρτζετάκης και ο Ιάσωνας Ντέιτον Σαρτζετάκης. Το 1919, ο Γρηγόριος Μάνος, διαπρεπής διπλωμάτης και συλλέκτης προσέφερε την συλλογή του στο ελληνικό κράτος με σκοπό την ίδρυση ενός μουσείου που θα αναδεικνύει την τέχνη και τις αρχαιότητες της Άπω Ανατολής.

Το μουσείο αρχικά ονομάζονταν Μουσείο Σινοϊαπωνικής Τέχνης καθώς η συλλογή περιλάμβανε περίπου 9.500 αντικείμενα κινέζικης, κορεατικής και ιαπωνικής τέχνης, μεταξύ των οποίων πορσελάνες, ορειχάλκινα, ζωγραφικά έργα, ξυλογραφίες Ουκίγιο-ε, κύλινδροι ανάρτησης και ανάγνωσης που χρονολογούνται από τον 17ο έως και το 19ο αιώνα. Το μουσείο εγκαινιάστηκε το 1927 με πρώτο διευθυντή τον Γρηγόριο Μάνο και στεγάστηκε στα ανάκτορα των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γεωργίου που βρίσκονται λίγα μέτρα από την κεντρική πλατεία Λιστόν της Κέρκυρας.

Το μουσείο μετονομάστηκε σε Μουσείο Ασιατικής Τέχνης, όταν προστέθηκαν στην μόνιμη συλλογή έργα από την Ινδία, την Γκαντάρα, την Καμπότζη, το Σιάμ, το Νεπάλ, το Θιβέτ αλλά και την Ιαπωνία. Περίπου 400 αντικείμενα προσέφερε στο μουσείο ο Χατζηβασιλείου, μεταξύ των οποίων ιαπωνικά παραβάν, θρησκευτικά τελετουργικά λάβαρα από τα Ιμαλάια, θρησκευτικά είδωλα από λίθο, ορειχάλκινο, ξύλο κ.α. Η Πτέρυγα Χατζηβασιλείου εγκαινιάστηκε το 1976, ενώ το 2006 ξεκίνησε η επανέκθεση της, η οποία αποτελείται από δυο ενότητες: την τέχνη των χωρών της Νότιας και Ανατολίτικης Ασίας και την ιαπωνική ζωγραφική.

Το 1980, ο συλλέκτης Χαρίλαος Χιωτάκης παραχώρησε στο μουσείο 360 έργα κινεζικής και ιαπωνικής τέχνης, όπως πορσελάνες, χάλκινα και οστέινα αντικείμενα που χρονολογούνται από τον 17ο αιώνα έως τον 19ο αιώνα, ενώ σημαντική υπήρξε και η δωρεά έργων της οικογένειας Σαρτζετάκη που παρουσιάζει την τέχνη των νομάδων της Κεντρικής Ασίας. Τα αντικείμενα χρονολογούνται από τον 19ο αιώνα και η συλλογή περιλαμβάνει χειροποίητα χαλιά, παραδοσιακά ενδύματα, χειροποίητα κεντήματα και κοσμήματα, μεταξωτά υφάσματα Suzani κ.α.

Το Μουσείο Ασιατικής Τέχνης διαθέτει περίπου 15.000 αντικείμενα ασιατικής τέχνης. Η μόνιμη έκθεση αποτελείται απο αντικείμενα της κινεζικής και ιαπωνικής τέχνης, της ΝΑ και Κεντρικής Ασίας. Ο μουσειολογικός σχεδιασμός της καθε εκθεσιακής ενότητας - μέσα από την θέση των εκθεμάτων και τους προσεγμένους υπομνηματισμούς που παρέχουν πληροφορίες για το ιστορικό πλαίσιο, τα υλικά και την τεχνοτροπία κατασκευής τους, προσφέρει μια συνεκτική αφήγηση γύρω από την τέχνη της Άπω Ανατολής, της ΝΑ και Κεντρικής Ασίας.

Αξιοσημείωτης προσοχής είναι τα έργα ζωγραφικής της ιαπωνικής συλλογής, και σε αυτά συγκαταλέγονται έργα χαρακτικής του Hokusai (1760-1849), του Hiroshige (1797-1858), και του Sharaku (1769-1825), που υπήρξαν σημαντικοί δημιουργοί της τέχνης Ουκίγιο-ε «εικόνες του ρέοντος κόσμου», που συνιστούσε ένα είδος ξυλογραφίας και ζωγραφικής που γνώρισε άνθιση τον 17ο έως και τον 20ο αιώνα και ιδιαίτερα στο Έντο, σημερινό Τόκιο.

Η ονομασία «εικόνες του ρέοντος κόσμου», περιέγραφαν τις ξυλογραφίες που απεικόνιζαν τον φευγαλέο και εφήμερο κόσμο, ενώ τα κύρια θέματα της Ουκίγιο-ε, περιλάμβαναν προσωπογραφίες γκεϊσών, σκηνές από την καθημερινή ζωή της πόλης, κατορθώματα Σαμουράι και τοπία.

Iδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η ποιότητα του διακόσμου των κινεζικών πορσελάνων της συλλογής Χιωτάκη, που χρονολογούνται από τον 16ο αιώνα έως και τον 19ο αιώνα. Οι πορσελάνες αυτές που κατασκευάστηκαν στην Κίνα και μεταφέρθηκαν με πλοία στην Δύση για την ευρωπαϊκή αριστοκρατία αποτέλεσαν κατά κύριο λόγο αντικείμενα οικιακής χρήσης.

Επίσης, στους χώρους του μουσείου διοργανώνονται κάθε χρόνο εκπαιδευτικά προγράμματα με θέματα που συνδέονται και εμπνέονται από την πλούσια ασιατική συλλογή του μουσείου. Σκοπός των προγραμμάτων (από το Fuji στον Hokusai, Ιαπωνία: η ιεροτελεστία του τσαγιού κ.α ) είναι να φέρουν παιδιά και εφήβους σε επαφή με τον Ασιατικό Πολιτισμό, τα ήθη, τις παραδόσεις, την τεχνοτροπία και την αισθητική των ασιατικών τεχνών.

To Μουσείο Ασιατικής Τέχνης της Κέρκυρας έχει εκδώσει και σημαντικούς καταλόγους εκθέσεων, ενώ συνεργάζεται για την δημιουργία περιοδικών εκθέσεων και με μουσεία του εξωτερικού, όπως το Korea University Museum και το Maison de la Culture du Japon στο Παρίσι. Η περιοδική έκθεση που διοργάνωσε στο Metropolitan Tokyo Edo – Tokyo Museum, (2009) στο Τόκιο της Ιαπωνίας, με τίτλο Σαράκου και άλλα κρυμμένα ιαπωνικά αριστουργήματα από τη γη της Ναυσικάς, παρουσίασε 150 έργα της ιαπωνικής ζωγραφικής που ανέδειξαν την σπάνια συλλογή του σε διεθνές επίπεδο.

Μουσείο Ασιατικής Τέχνης της Κέρκυρας www.matk.gr

Φωτογραφίες: © Μουσείο Ασιατικής Τέχνης της Κέρκυρας

Πρώτη δημοσίευση του άρθρου στις 25-05-2013 στον ιστότοπο Displays of Culture

Κινέζικη πορσελάνη εξαγωγής. Διάκοσμος σε μπλε – άσπρο. 17ος- 19ος αιώνας. © Μουσείο Ασιατικής Τέχνης της Κέρκυρας
Kitagawa Utamaro († 1806), Βαθιά Κρυμμένη Αγάπη’, από τη σειρά ‘Ανθολογία Ποιημάτων: Αγάπη’c. Εποχή Kansei 5-7 (1793-4) Ōban, έγχρωμη ξυλογραφία 37.8 x 24.7 εκ.© Μουσείο Ασιατικής Τέχνης της Κέρκυρας
Dijian Tsushuo (Teikan zusetsu). Σχολή Κανό. Εξάπυχο παραβάν. Φύλλο χρυσού και χρώμα σε χαρτί.1600-1620. Ιαπωνία © Μουσείο Ασιατικής Τέχνης της Κέρκυρας
Katsushika Hokusai (1760-1849), « Νότιος άνεμος, Καθαρός Ουρανός» από τη σειρά «36 Απόψεις του Όρους Φούτζι» Τέλη εποχής Bunsei (1818-30) με αρχές Tempō (1830-44) Οριζόντιο ōban, έγχρωμη ξυλογραφία 25.0 x 36.7 εκ. © Μουσείο Ασιατικής Τέχνης της Κέρκυρας
Μάσκα θεάτρου Νο, Κo-omote (αξιαγάπητη νεαρή γυναίκα). Χρώμα σε ξύλο. Περίοδος Edo. 17oς - 19oς αιώνας. © Μουσείο Ασιατικής Τέχνης της Κέρκυρας
Ο Βούδδας Σακυαμούνι. Επιχρυσωμένος oρείχαλκος & χρώμα. 18ος αι. μ.Χ. Νεπάλ. © Μουσείο Ασιατικής Τέχνης της Κέρκυρας
Τάνκα από τον κύκλο 24 παραστάσεων με τη ζωή του Βιμαλακίρτι. Ζωγραφική σε μετάξι. B΄ μισό 17ου αι. μ.Χ. Θιβέτ © Μουσείο Ασιατικής Τέχνης της Κέρκυρας