Spielzeugmuseum: Το Μουσείο Παιχνιδιών του Μονάχου

Στην κέντρο της παλιάς πόλης του Μονάχου, δίπλα στο επιβλητικό Νέο Δημαρχείο (Neues Rathaus) που δεσπόζει στην κεντρική πλατεία Marienplatz, βρίσκεται το Μουσείο Παιχνιδιών (Spielzeugmuseum). Το μουσείο λειτουργεί από το 1983 στο παλιό Δημαρχείο (Alte Rathaus) της πόλης, και διαθέτει μια σημαντική συλλογή ευρωπαϊκών και αμερικανικών παιχνιδιών από τα μέσα του 19ου αιώνα έως τα τέλη του 20ου αιώνα.

Η συλλογή παλιών παιχνιδιών ανήκει στον Ivan Steiger (1939), ενώ μέρος της οικογενειακής συλλογής του βρίσκεται και στο Μουσείο Παιχνιδιών της Πράγας. Ο επισκέπτης του μουσείου, μέσω της σπειροειδής σκάλας του γοτθικού πύργου, μπορεί να εισέλθει στους πέντε ορόφους του κτιρίου και να παρακολουθήσει μια σύντομη ιστορική ανάδρομη σε παιχνίδια προηγούμενων δεκαετιών.

Στο πρώτο όροφο βρίσκονται παλιότερα παιχνίδια, κυρίως κούκλες κατασκευασμένες από κερί, ξύλο και πορσελάνη, πλοία διαφόρων τύπων, ενώ υπάρχει και μια ενδιαφέρουσα συλλογή από όμορφες λιθογραφίες κασσίτερου (μαλακό μέταλλο) που συνήθως απεικόνιζαν χαρακτήρες ή οχήματα, τα γνωστά παιχνίδια δεκάρας «penny toys» που είχαν μέγεθος περίπου δέκα εκατοστά, και τα παιδιά μπορούσαν εύκολα να αγοράσουν. Στις αρχές του 20ου αιώνα, η Γερμανία αποτελούσε την μεγαλύτερη παραγωγική δύναμη σε παιχνίδια κασσίτερου, ενώ ο Γερμανός Ernst Paul Lehmann (1856-1934) ήταν ο πιο διάσημος κατασκευαστής τους.

Στον δεύτερο όροφο του πύργου εκτίθεται μια μεγάλη σειρά από ηλεκτρικά τρένα, ατμομηχανές (από τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο), καθώς και άλλα μέσα μεταφοράς, όπως αεροπλάνα, μηχανάκια, Zeppelins, και άλλα τροχοκινούμενα παιχνίδια. Στην ίδια αίθουσα βρίσκονται και οι ήρωες κινουμένων σχεδίων της Disney, όπως ο Mickey Mouse, ο Donald Duck, ο Pinocchio, ο Popeye κ.α., που έγιναν δημοφιλή παιχνίδια, ενώ μία εξίσου διαδεδομένη κατηγορία ήταν τα μηχανικά παιχνίδια, όπως είναι οι κούκλες που περιστρέφονται πάνω σε μια βάση (π.χ. μπαλαρίνα) ή αυτές που κινούν διάφορα μέλη του σώματός τους.

Στον τρίτο όροφο του μουσείου βρίσκονται είδη οικιακής χρήσης και κηπουρικής, παιχνίδια που απεικονίζουν σκηνές από την επαρχιακή ζωή, (αγροικίες, καλύβες), μινιατούρες εξωτικών ζώων (exotic animals 1930), παιχνίδια που παρουσιάζουν δημόσια μέρη, (γυμναστήρια , Λούνα – Παρκ κ.α.) στρατιωτάκια από τους Παγκοσμίους Πολέμους, ιθαγενείς της Αμερικής, ρομπότ από κασσίτερο, πύραυλοι και διαστημόπλοια, ενώ δίνονται πληροφορίες για το έτος κατασκευής τους και τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν. Επίσης, στον ίδιο χώρο εκτίθενται κούκλες από την Κίνα, την Αρχαία Ελλάδα και την Αίγυπτο, ενώ υπάρχει και μια εκτενή συλλογή της Barbie, με μοντέλα και ειδή ένδυσης της που κυκλοφόρησαν από το 1959.

Στον πέμπτο όροφο (καθώς ο τέταρτος όροφος είναι κλειστός) έμφαση δίνεται στην ιστορία των μαλακών παιχνιδιών και στα αρκουδάκια (teddy bears), ενώ αξιόλογη είναι η χειροποίητη συλλογή από λιθογραφίες παιχνιδιών, τα γνωστά «tin lithograph toy» από την Αμερική, την Γερμανία και την Γαλλία.

Παρόλο που οι αίθουσες του πύργου είναι στενές και ορισμένοι υπομνηματισμοί (αν και εκτενείς) δεν είναι ιδιαίτερα ευανάγνωστοι, η έκθεση παλιών παιχνιδιών παρουσιάζει χρήσιμες πληροφορίες, τόσο για τα υλικά που χρησιμοποιηθήκαν για τη κατασκευή τους και την χρονιά που κυκλοφόρησαν, όσο και για την λειτουργιά των παιχνιδιών στην αντίληψη και ψυχαγωγία του παιδιού από εποχή σε εποχή.

Spielzeugmuseum: spielzeugmuseum-muenchen.de

Φωτογραφίες © Revista Monsacro .flickr.com/photos

Πρώτη δημοσίευση του άρθρου στις 27-04-2013 στον ιστότοπο Displays of Culture

Spielzeugmuseum: Το Μουσείο Παιχνιδιών του Μονάχου
Spielzeugmuseum: Το Μουσείο Παιχνιδιών του Μονάχου
Spielzeugmuseum: Το Μουσείο Παιχνιδιών του Μονάχου
Spielzeugmuseum: Το Μουσείο Παιχνιδιών του Μονάχου
Spielzeugmuseum: Το Μουσείο Παιχνιδιών του Μονάχου
Spielzeugmuseum: Το Μουσείο Παιχνιδιών του Μονάχου