Πάκο ντε Λουθία: Ο εμβριθής μουσικός της Ανδαλουσίας

Ο Πάκο ντε Λουθία (Paco de Lucía), ή αλλιώς Φρανθίσκο Σάντσεθ Γόμεθ, όπως ήταν και το πραγματικό του όνομα, γεννήθηκε το 1947 στην πόλη Αλχεθίρας της Ανδαλουσίας. Από μικρή ηλικία ήρθε σε επαφή με την μουσική του flamenco καθώς o πατέρας του ήταν και ο ίδιος κιθαρίστας του flamenco. Η μουσική έφεση της οικογένειας του και η συστηματική παρότρυνση του πατέρα του να ασχοληθεί με την κιθάρα άσκησαν σημαντική επίδραση στην απόφαση του να εντρυφήσει στην μουσική του flamenco αλλά και στην μετέπειτα μουσική του εξέλιξη που βρίθει από νεωτερισμούς. Ο ίδιος είχε αναφέρει ότι: «Πριν αρχίσω να παίζω, ήξερα κάθε ρυθμό του flamenco. Ήξερα το συναίσθημα και το νόημα της μουσικής, έτσι όταν άρχισα να παίζω, πήγα κατευθείαν στον ήχο που είχα στο αυτί μου».

Το flamenco, με το οποίο ο Πάκο ντε Λουθία συνέδεσε την μουσική του πορεία, συνιστά ένα είδος μουσικής και χορού που είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την πολιτισμική παράδοση και ιστορία της Ανδαλουσίας. Στις μορφές έκφρασης του flamenco εγγράφονται, ο χορός, η κιθάρα, τα κρουστά αλλά και η φωνή του τραγουδιστή, o cantaor, όπως ονομάζεται, που αποτελούσε και την πιο παραδοσιακή έκφανση του είδους. Τα τραγούδια του flamenco είχαν αρχικά απήχηση στα πιο φτωχά κοινωνικά στρώματα, όμως με την πάροδο του χρόνου και την είσοδο του στα καφέ και τις ταβέρνες (cafe cantante), το flamenco προσέλκυσε ένα πιο ευρύ κοινό, απέκτησε μεγαλύτερη αποδοχή και βαθμιαία εξελίχθηκε η παραδοσιακή του φόρμα από επιρροές που δέχτηκε και από άλλα μουσικά είδη, όπως την τζαζ, το ροκ κ.ά.

Ο Πάκο ντε Λουθία υπήρξε ένας από πιο τους σημαντικούς ανανεωτές της μουσικής του flamenco, ενσωματώνοντας σε αυτή μη παραδοσιακά όργανα, όπως φλάουτο, κρουστά, μπάσο και σαξόφωνο. Η επίδραση που δέχτηκε από την τζαζ και την κλασική μουσική επέφερε νεωτερικά στοιχεία στην μουσική του. Ωστόσο, στην διάρκεια της μουσικής του καριέρας δεν απώλεσε την επαφή του με την παραδοσιακή φόρμα του flamenco και τις μουσικές του ρίζες.

Στην πολύχρονη και πολυσχιδή καλλιτεχνική του παρουσία συνεργάστηκε με σημαντικούς κιθαρίστες της εποχής του και η απήχηση των μουσικών του συνθέσεων ξεπέρασαν τα όρια της Ισπανίας. Στις πιο σημαντικές ηχογραφήσεις του συγκαταλέγονται οι μουσικές συνθέσεις: «Friday night in San Francisco», (1981) όπου συνεργάστηκε με τους McLaughlin και Di Meola και το «Entre dos aguas», (1973) στο οποίο καταφέρνει να συγκεράσει το flamenco με την ρούμπα. Το έργο, που σημαίνει «Μεταξύ δύο υδάτων», είναι αφιερωμένο στην γενέτειρα του, την Αλχεθίρα, όπου η Μεσόγειος θάλασσα συναντά τον Ατλαντικό ωκεανό. Το «Entre dos aguas» αποτέλεσε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα και σημαντικά έργα του Πάκο ντε Λουθία, τόσο στην Ισπανία, όσο και παγκοσμίως. Στο παίξιμο του αποκρυσταλλώνεται το προσωπικό μουσικό του ύφος, οι μουσικοί νεωτερισμοί, αλλά και η μοναδική δεξιοτεχνία του στην κιθάρα.

Ο Πάκο ντε Λουθία θεωρείται από τους ομοτέχνους του ένας από τους πιο σημαντικούς κιθαρίστες όλων των εποχών, αφήνοντας το καινοτόμο και προσωπικό του αποτύπωμα στην μουσική παράδοση του flamenco.

Κεντρική φωτογραφία: Πίνακας του Antonio Guijarro Morales. Απεικονίζονται, ο τραγουδιστής Camarón de la Isla και στο βάθος ο Πάκο ντε Λουθία. Υπήρξαν για μια περίοδο στενοί συνεργάτες και συνδιαμορφωτές του nuevo flamenco.

MICHAEL OCHS ARCHIVES / GETTY IMAGES