Θεατρική Ομάδα Κωφών "Τρελά Χρώματα": Ένα Θέατρο Νοημάτων

Η Θεατρική Ομάδα Κωφών "Τρελά Χρώματα", δημιουργήθηκε το 2009 και αποτελείται από κωφά-βαρήκοα άτομα. Η Ομάδα με τις παραστάσεις και τα μαθήματα θεατρικού παιχνιδιού που πραγματοποιεί, έχει μια διαρκή και δυναμική καλλιτεχνική παρουσία σε κρατικές σκηνές, σε φεστιβάλ, σε χώρους πολιτισμού και ημερίδες.

Η Ομάδα επιχειρεί - μέσα από τη συστηματική ενασχόληση με την θεατρική δράση - να αναδείξει νέους κώδικες στην υποκριτική έκφραση και την θεατρική φόρμα, αξιοποιώντας με ανανεωτική ματιά, την νοηματική γλώσσα παράλληλα με την φωνητική ερμηνεία, τις αρχές του αυτοσχεδιασμού και τις τεχνικές του σωματικού θεάτρου. Αυτή την ερμηνευτική οπτική, μεταδίδει και ενθαρρύνει στα μέλη της Ομάδας η Έλλη Μερκούρη που είναι η υπεύθυνη της Θεατρικής Ομάδας "Τρελά Χρώματα". Είναι ηθοποιός και θεατρολόγος και ασχολείται με την θεατρολογική, ερμηνευτική και καλλιτεχνική επιμέλεια των παραστάσεων της Ομάδας, καθώς και με το κομμάτι της διαχείρισης της επικοινωνίας.

Ένας διάλογος με την Έλλη Μερκούρη για την καλλιτεχνική φύση της Ομάδας, τις αρχές και τις ερμηνευτικές προσεγγίσεις τους, μέσα από τις οποίες νοηματοδοτούν το δικό τους θέατρο.

Τα μέλη της Θεατρικής Ομάδας "Τρελά Χρώματα" προέρχονται από διαφορετικά επιστημονικά και καλλιτεχνικά πεδία, αυτή η διεπιστημονικότητα πως εντάσσεται στην Ομάδα;

Ε.Μ: Η Ομάδα απαρτίζεται από έξι μέλη. Το κάθε μέλος φέρει την προσωπική του σφραγίδα από μια τελείως διαφορετική κατεύθυνση. Η Όλγα Δαλέκου έχει σπουδάσει διακοσμητική, και έχει μια ισχυρή αίσθηση της μητρικής της γλώσσας, της νοηματικής, και μαζί με την βασική διερμηνέα της ομάδας, την Μυρτώ Γκανούρη, συμβάλλει στην απόδοση των κειμένων στην νοηματική γλώσσα. Η Σοφία Ζάγκα είναι εικαστικός και εκπαιδευτικός, και εστιάζει στο κομμάτι της εικαστικής σύνθεσης. Φιλοτεχνεί τις αφίσες των παραστάσεων, προσδίδοντας έτσι μια πιο εικαστική ματιά στην Ομάδα. Η Μαρία Στεφανή είναι γραφίστρια, και ασχολείται με την γραφιστική επεξεργασία, και συνάμα είναι συνυπεύθυνη για τον σχεδιασμό του ηλεκτρονικού ιστότοπου της Ομάδας μαζί με τον Κώστα Ρίκκου, ο οποίος είναι μηχανικός πληροφορικής. Επίσης, η Μαρία Ρίκκου ως μαθηματικός συμμετέχει στο κομμάτι της οικονομικής διαχείρισης της Ομάδας. Ο καθένας μας κομίζει την δική του καλλιτεχνική αίσθηση και εμπειρία, και συνάμα η Ομάδα διατηρεί αδιαίρετα την έννοια της συλλογικότητας, καθώς τα μέλη προσφέρουν σε αυτήν, τις γνώσεις και τις δεξιότητες τους.

Η Ομάδα συνεργάζεται και με ένα σύνολο καλλιτεχνών που λειτουργούν ως εξωτερικοί συνεργάτες και συμβάλλουν στην διαμόρφωση του καλλιτεχνικού αποτελέσματος: Η Γεωργία Μπούρδα συμμετέχει ως σκηνογράφος – ενδυματολόγος, η Χριστίνα Σιμιτζή και ο Ιωσήφ Ιωσηφίδης ως ηθοποιοί, η Ελεάννα Γεροντοπούλου ως μουσικός, η Ελίζα Αλεξανδροπούλου έχει αναλάβει τον σχεδιασμό του φωτισμού, η Μαρία Λαζαρίδου στην σύνθεση του Video art, και η Γιούλη Ντάλλα και ο Νεκτάριος Κουρής στην φωτογραφία.

Η Θεατρική Ομάδα αποτελείται από άτομα με κώφωση ή βαρηκοΐα και συνδιαλέγονται επί σκηνής με ακούοντες καλλιτέχνες, η νοηματική γλώσσα πως ενσωματώνεται στην ερμηνευτική δυναμική του ηθοποιού και εν γένει της παράστασης;

Ε.Μ: Ένα κωφό άτομο χρησιμοποιεί ως μέσο επικοινωνίας την νοηματική γλώσσα. Η νοηματική έχει μια πηγαία εκφραστικότητα στα χεριά και στο πρόσωπο, έχει μια εκ φύσεως θεατρικότητα που μπορεί να παραλληλιστεί με την θεατρική πράξη. Η νοηματική είναι μια κατεξοχήν οπτική γλώσσα και ένας κωφός ηθοποιός διαθέτει επιπλέον ένα ισχυρό εκφραστικό εργαλείο, το οποίο βασίζεται στην παντομίμα. Ο ακούων ηθοποιός υιοθετεί επί σκηνής κάποιους από τους εκφραστικούς κώδικες του κωφού καλλιτέχνη, και παράλληλα "δανείζει" την φωνή του σε αυτόν, επιδιώκοντας από κοινού, μέσω της νοηματικής, μια βαθιά γλωσσική επικοινωνία μεταξύ τους. Είναι πρωταρχικής σημασίας για εμάς, η ένωση των δυο κόσμων - κωφών και ακουόντων - όχι μόνο πάνω στη σκηνή αλλά και στην πλατεία του θεάτρου, μεταφέροντας αυτή την επικοινωνία και στους θεατές, προκειμένου να βιώσουν μια από κοινού μοναδική εμπειρία.

Ποιος είναι ο ρόλος της μουσικής στην παράσταση "Από το Σκοτάδι στο Φως"- Οχτώ Αποσπάσματα Αρχαίων Τραγωδιών, σε σχέση με τον κωφό ηθοποιό; Και ποια η λειτουργία των σκηνικών αντικειμένων στην σκηνοθετική προσέγγιση των τραγωδιών;

Ε.Μ: Η μουσικός Ελεάννα Γεροντοπούλου επέλεξε οξείς και βαθείς ήχους από κρουστά μουσικά όργανα. Οι κωφοί ηθοποιοί αφουγκράζονται τις δονήσεις της μουσικής τις οποίες αισθάνονται μέσω των κραδασμών που φτάνουν ρυθμικά στα πέλματα τους. Μέσω της μουσικής αναδύεται μια ιδιαίτερη σχέση με τους κωφούς ηθοποιούς, η οποία επηρεάζει δημιουργικά τους ακούοντες ηθοποιούς. Η μουσική βιώνεται ως ένα ξεχωριστό μουσικό ταξίδι ηχοχρωμάτων.

Όσον αφορά τα σκηνικά της παράστασης "Από το Σκοτάδι στο Φως"- Οχτώ Αποσπάσματα Αρχαίων Τραγωδιών, η σκηνογραφική- ενδυματολογική προσέγγιση της Γεωργίας Μπούρδα ήταν αλληλένδετη με την σκηνοθεσία. Στόχος μας ήταν να αναδείξουμε εικόνες με εικαστική ομορφιά και ποιητικότητα, οι οποίες πηγάζουν μέσα από τους ίδιους τους μύθους που εκτυλίσσονται στην σκηνή. Για παράδειγμα, η τεράστια σε έκταση θήκη των ρούχων που μπορούσε να αποκρύπτει τα σώματα των ηθοποιών, μεταλλάσσονταν ενίοτε σε ένα πλοίο, ή σε μια πύλη, ακόμη και σε ένα άρμα, αντίστοιχα και τα θεατρικά κοστούμια λειτουργούσαν ως σημεία, συγκροτώντας συμβολικά έναν βράχο, ένα βωμό ή και έναν τάφο.

Η Ομάδα ασχολήθηκε αρκετά με την Αρχαία Τραγωδία, τόσο με την θέση και τον ρόλο του τραγικού ήρωα, όσο και με ανθρώπινα ζητήματα που διατηρούν έναν επίκαιρο χαρακτήρα στην εποχή μας.

Ε.Μ: Η πολιτική και πολιτιστική διάσταση των θεμάτων που πραγματεύεται η τραγωδία αποτέλεσαν ένα έντονο πεδίο προβληματισμών και ιδεών για εμάς, καθώς οι αρχαίες τραγωδίες αναδεικνύουν και προσεγγίζουν ζητήματα που αφορούν άρρηκτα την σχέση του ανθρώπου με τον εαυτό του και τη φύση, με τους συνανθρώπους του, καθώς και τη θέση ευθύνης που έχει για τον ίδιο τον κόσμο.

Επίσης, η έννοια του "ξένου" και της διαφορετικότητας είναι ζητήματα που μας απασχολούν, καθώς τα άτομα που απαρτίζουν την ομάδα έχουν βιώσει την έννοια του "ξένου" και του διαφορετικού. Μέσω της θεατρικής πράξης προσπαθούμε να αναδεικνύουμε την δύναμη που μπορεί κρύβει ένας άνθρωπος μέσα του, ακόμη και αν του λείπει μια αίσθηση. Η έννοια του "ξένου" συνδέεται ολοένα και περισσότερο με την εποχή μας, και δεν προσδιορίζεται μονάχα από την διαφορετική εθνολογική και πολιτισμική ταυτότητα που φέρει ο καθένας μας, αλλά από ένα ευρύτερο σύνολο φυσικών και ιδεολογικών καταστάσεων και συμπεριφορών.

Στον χώρο της πρόβας, ποιοι είναι οι καλλιτεχνικοί κώδικες που μεταχειρίζεστε για να επιτύχετε την θεατρική μεταμόρφωση τόσο του ηθοποιού, όσο και της παράστασης;

Ε.Μ: Αυτό μεταβάλλεται, και προσδιορίζεται από το θεατρικό είδος που καταπιανόμαστε κάθε φορά. Στην διαδραστική παράσταση "Τα Παιδία Παίζει", η οποία αναφέρεται στην επιστολή – αφήγηση ενός ανωνύμου χρήστη του διαδικτύου, αρχίσαμε να εργαζόμαστε πάνω σε θεατρικούς αυτοσχεδιασμούς, εμπλέξαμε στοιχεία παντομίμας και ασχοληθήκαμε με τις μεθόδους του επινοημένου θεάτρου (devised theatre).

Όσον αφορά, το είδος της Αρχαίας Τραγωδίας υπήρξε μια εντατική θεατρολογική μελέτη και γλωσσική ανάλυση των κείμενων. Οι αναγνώσεις μας προσέγγισαν τα φιλοσοφικά νοήματα που υπάρχουν στα κλασικά κείμενα, ενώ ανέδειξαν με ιδιαίτερη φροντίδα την γλωσσική απόδοση των κειμένων, ώστε να διατηρηθεί η ποιητική διάσταση του λόγου. Πέραν της γλώσσας, το σώμα αποτελεί έναν ακόμη άξονα στην ερμηνευτική προσέγγιση του ηθοποιού. Ακολουθήσαμε μια εντατική σωματική άσκηση όσον αφορά τον χορό και την κίνηση των ηθοποιών, καθώς και στην μελέτη και χορογραφία των χορικών της Αρχαίας Τραγωδίας. Ένας ακόμη εξίσου σημαντικός άξονας είναι η αισθητική και η ενεργοποίηση της αισθητικής καλλιέργειας των μελών της Ομάδας. Για παράδειγμα, μέσα από επισκέψεις σε μουσεία και σε χώρους πολιτισμού, προσπάθησα να τους φέρω σε επαφή με θεματικά μοτίβα από τον Αρχαίο Ελληνικό Πολιτισμό για να αφουγκραστούν την ατμόσφαιρα και το πνεύμα της Αρχαίας Ελλάδας.

Η Θεατρική Ομάδα Κωφών "Τρελά Χρώματα" αποτελεί μια ανανεωτική και καινοτόμα θεατρική παρουσία. Ποια στοιχεία αποτελούν πρωταρχική αξία για εσάς, ως προς την καλλιτεχνική ύπαρξη και την δυναμική της Ομάδας;

Ε.Μ: Μέλημα μας είναι να παρουσιάσουμε και να αφηγηθούμε ιστορίες ανθρώπων που μπορεί να εγείρουν τα συναισθήματα και τις αισθήσεις των θεατών, κάτω από το πέπλο μιας αισθητικής που εμπεριέχει στοιχεία εικαστικής ομορφιάς και ποίησης, που είναι συνδεδεμένα με την έννοια και την ανιδιοτέλεια του ωραίου, χωρίς συνάμα να υπάρχει διάθεση για ωραιοποίηση. Πρόθεση μας είναι προβάλλουμε την πραγματική φύση της ζωής για την οποία προσπαθούμε να βγούμε στο φως και όχι να παραμείνουμε στο σκοτάδι. Είναι μια οπτική που αντανακλάται στην θεατρική αισθητική μας και προσδιορίζει και την ουσία της καλλιτεχνικής μας ύπαρξης.

Θεατρική Ομάδα Κωφών "Τρελά Χρώματα"

Έλλη Μερκούρη Υπεύθυνη ομάδας / Ηθοποιός - Θεατρολόγος

Όλγα Δαλέκου (Ηθοποιός - Διακοσμήτρια)

Σοφία Ζάγκα (Ηθοποιός - Εικαστικός)

Κώστας Ρίκκου (Ηθοποιός - Μηχανικός Πληροφορικής)

Μαρία Ρίκκου (Ηθοποιός - Μαθηματικός)

Μαρία Στεφανή (Ηθοποιός - Γραφίστρια)

(Website) Θεατρική Ομάδα Κωφών "Τρελά Χρώματα": crazycolorstheater.weebly.com

(Σελίδα Ομάδας) Θεατρική Ομάδα Κωφών "Τρελά Χρώματα" – Theatrical Group of Deaf "Crazy Colors": www.facebook.com

(Γκρουπ) Θεατρική Ομάδα Κωφών "Τρελά Χρώματα" – Theatrical Group of Deaf "Crazy Colors": www.facebook.com/groups

Κεντρική Φωτογραφία © Νεκτάριος Κουρής, "Από το Σκοτάδι στο Φως"- Οχτώ Αποσπάσματα Αρχαίων Τραγωδιών (Αισχύλος, Σοφοκλής, Ευριπίδης)

Θεατρική Ομάδα Κωφών "Τρελά Χρώματα": Ένα Θέατρο Νοημάτων
Φωτογραφία © Νεκτάριος Κουρής, "Από το Σκοτάδι στο Φως"- Οχτώ Αποσπάσματα Αρχαίων Τραγωδιών (Αισχύλος, Σοφοκλής, Ευριπίδης)
Θεατρική Ομάδα Κωφών "Τρελά Χρώματα": Ένα Θέατρο Νοημάτων
Φωτογραφία © Γιούλη Ντάλλα, "Από το Σκοτάδι στο Φως"- Οχτώ Αποσπάσματα Αρχαίων Τραγωδιών (Αισχύλος, Σοφοκλής, Ευριπίδης)
Θεατρική Ομάδα Κωφών "Τρελά Χρώματα": Ένα Θέατρο Νοημάτων
Φωτογραφία © Γιούλη Ντάλλα, "Από το Σκοτάδι στο Φως"- Οχτώ Αποσπάσματα Αρχαίων Τραγωδιών (Αισχύλος, Σοφοκλής, Ευριπίδης)
Θεατρική Ομάδα Κωφών "Τρελά Χρώματα": Ένα Θέατρο Νοημάτων
Φωτογραφία © Γιούλη Ντάλλα, "Από το Σκοτάδι στο Φως"- Οχτώ Αποσπάσματα Αρχαίων Τραγωδιών (Αισχύλος, Σοφοκλής, Ευριπίδης)